Obrońca w procesie karnym ma za zadanie przedsiębrać wszelkie możliwe czynności na korzyść oskarżonego lub podejrzanego, od ustalenia linii obrony i uczestnictwa w przesłuchaniach, po zaskarżenie zapadłego wyroku i działaniem przed sądami wyższej instancji. Jego zadaniem jest dążenie do uniewinnienia oskarżonego, umorzenia postępowania, bądź zasądzenia łagodnej sankcji karnej. Prawo do obrony ma każdy, a udział w postępowaniu obrońcy jest jednym z podstawowych przejawów tego prawa.

Obrońca w postępowaniu karnym – zadania

Obrońca ma za zadanie działać na korzyść oskarżonego lub podejrzanego, już od momentu pierwszego przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym. Podczas przesłuchań, czy to podejrzanego lub oskarżonego, czy świadków, biegłych i specjalistów, może on zadawać przesłuchiwanym pytania. Ma za zadanie powoływać wszelkie wnioski dowodowe, które mogą obrócić tok sprawy na korzyść oskarżonego – mogą to być wnioski o przesłuchanie kolejnych świadków, którzy mogą potwierdzić wersję przedstawianą przez oskarżonego, wnioski o przeprowadzenie opinii specjalistycznej, jak również ma za zadanie czuwać nad prawidłowością postępowania, składając środki zaskarżenia. Należy bowiem pamiętać, że również sądy popełniają błędy, zaś zauważenie pewnych proceduralnych mankamentów może przynieść pozytywne dla podsądnego skutki.

Obrońca – podstawy jego działania

Obrońca może działać na podstawie pisemnego pełnomocnictwa do obrony udzielonego przez oskarżonego, a do czasu, gdy sam tego nie uczyni – przez osobę dla niego najbliższą w rozumieniu przepisów prawa karnego. Istnieje szereg sytuacji, w których oskarżony musi mieć obrońcę – jeśli wówczas nie ma on obrońcy z wyboru, sąd ustanowi obrońcę z urzędu. Sytuacje, w których obrona jest obligatoryjna, opisują przepisy art. 79, 80, 548 i 671 kodeksu postępowania karnego. Co więcej każdy, kto nie może sobie pozwolić na opłacenie obrońcy z wyboru, może żądać ustanowienia obrońcy z urzędu.

Obrońca z urzędu na wniosek

W celu ustanowienia przez sąd obrońcy z urzędu należy przedstawić właściwemu do rozpoznania sprawy sądowi odpowiedni wniosek. Należy zawrzeć w nim żądanie ustanowienia obrońcy, nawet ze wskazaniem konkretnej osoby, choć oczywiście sąd nie ma obowiązku wyznaczenia właśnie tego obrońcy. Należy też uzasadnić, z jakich powodów nie ma się możliwości samodzielnego poniesienia kosztów obrony z wyboru, wskazując na wysokość dochodów i wydatków, posiadany majątek, ilość osób będących na utrzymaniu oskarżonego. Przychylając się do wniosku sąd wyznaczy obrońcę, który od tego momentu będzie miał obowiązek działać w procesie – aż do prawomocnego zakończenia postępowania w drugiej instancji.

Ustanowienie obrońcy jest najlepszym krokiem, jaki może podjąć oskarżony, wybierając doświadczonego adwokata z Rybnika aby ten działał na jego korzyść w całym procesie. Dobry obrońca zwiększa szanse na korzystne dla oskarżonego zakończenie postępowania, od uniewinnienia i umorzenia postępowania po ewentualne zasądzenie najłagodniejszej z możliwych kar.